Knjaževac

VINSKA ISTORIJA

Prirodni uslovi Knjaževca i okoline od davnina su opredelili ovaj kraj za vinogradarstvo.

Vinogradarstvo i proizvodnja vina u knjaževačkom vinogorju datiraju još iz doba Rimljana, o čemu postoje i podaci sa arheološkog nalazišta Timacum Minus, neposredno pored Knjaževca. Sa tog kasnoantičkog lokaliteta  iskopan je i kip Dionisa, boga vina starih Rimljana. Podaci govore da su se rimske legije okrepljivale kvalitetnim vinima s ovog područja pre polaska u vojne pohode. U zapisima antičkih pisaca iz trećeg i četvrtog veka knjaževački kraj je opisan kao vinogroje.

Džervinovo brdo iznad Knjaževca je lokacija najstarijih vinograda u ovom kraju. To su bili vinogradi zasađeni plovdinom, prokupcem i nešto malo sortnim vrstama grožđa. 

 U Knjaževcu je 1927. osnovana i Vinarsko zemljoradnička zadruga, treća takve vrste u Srbiji i izgrađen je vinski podrum kapaciteta 10 vagona, koji je posle Drugog svetskog rata proširen na 350 vagona a 1960.  zadruga prerasta u Podrum "Džervin" koji je bio okosnica razvoja vinarstva u Knjaževcu.

VINOGRADARSTVO I VINARSTVO DANAS

Knjaževac kao kraj neopisive lepote gde se prepliću etno motivi i tradicija sa kasnorimskim iskopinama i spomenicima. Danas je vino u Knjaževcu neodvojivo od istorije i tradicije ovoga područja.

Knjaževačko vinogorje pripada Timočkom rejonu. I u slivu je reke Timok i njenih pritoka. Vinovoj lozi pogoduje i klima ovog kraja, umereno kontinentalna, koju karakterišu topla leta i hladne zime, sa preko 300 sunčanih dana u godini. U ovom rejonu preovlađuju tri osnovna tipa zemljišta: aluvijalni nanosi, jezerski sedimenti i tlo koje se razvilo na eruptivnim stenama i krečnjaku.

U knjaževačkom vinogorju zastupljene su crne sorte crni burgundac, prokupac i plovdina, a od belih smederevka i italijanski rizling. Danas se u knjaževačkom vinogorju neguju od autohtonih i starih sorti prokupac, vranac i plovdina, kao i brojne vrhunske sorte kojima pogoduju klima i zemljište.

U Knjaževcu je aktivno i Udruženje vinogradara i vinara, koje je i jedan od inicijatora Sajma pršute, vina i sira, koji postaje tradicionalan. Udruženje okuplja podrumare, proizvođače prirodnog vina u cilju razvoja proizvodnje, edukacije i zajedničkog nastupa i plasmana proizvoda. Udruženje je jedan od inicijatora postavke Muzeja vinarstva koji se nalazi u okviru postavke etno parka. Muzej zajedno sa starom seoskom školom, kućom u tradicionalnom stilu i lapidarijumom, čini jedinstvenu ambijentalnu tradicionalnu, vinsku i rimsku celinu. 

Informacije o vinarijama pogledajte ovde

Sve informacije o knjaževačkim podrumima vina se mogu dobiti u restoranu Džej Bi u ulici Knjaza Miloša 170, gde se nalazi i sala za degustaciju u kojoj su ta vina i izložena, 019/732 540

GDE JESTI

Uz snažna predjela tipa jakih pita treba probati vranac iz Knjaževca, uz šunku dobro ide blago muskatni roze, koji se najbolje slaže i sa dimljenim suhomesnatim proizvodima. Mlada lagana roze vina se dobro slažu i sa prebrancem, a potrkanjski šardone bi valjalo piti sa staroplaninskom jagnjetinom. 

Informacije o restoranima pogledajte ovde

ŠTA VIDETI

Knjaževac se nalazi u istočnoj Srbiji, okružen je planinskim vencima. Bogato kulturno nasleđe odlikuje se u većem broju očuvanih primera narodnog graditeljstva. Obilje šuma, zelenila, potoka, reka, netaknuta priroda, umerena klima, brojni spomenici kulture, lekoviti termalni izvor, zdrava hrana, prava su ponuda za turiste. Pored Knjaževca su i iskopine starog rimskog grada Timacum Minus, a u obližnjem selu Ravna je arheološko-etno park sa brojnim spomenicima i epitafima iz rimskog doba na kojima je isklesano i grožđe. Tu se nalazi i Muzej vinogradarstva i vinarstva.

U okviru Zavičajnog muzeja, koji svakako treba obići, formiran je jedinstven muzej u svetu - Muzej čarapa, sa zbirkom od oko 1000 pari unikatnih rukom pletenih vunenih čarapa iz Timočke krajine. Pojedini primerci stari su i 200 godina. Treba videti i crkvu Svete Bogorodice iz 14. veka u selu Gornja Kamenica.

U blizini Knjaževca  nalazi se i najviši vrh Srbije - Midžor, na Staroj planini na kojoj se nalazi i atraktivna lokacija Babin zub.

U Knjaževcu se u maju mesecu održava i tradicionalni Etno fest Molitva pod Midžorom. To je jedinstveno takmičenje u pravljenju sira, postavljanju starinske srpske sovre i u raznim čobanskim igrama.

KAKO STIĆI I GDE SPAVATI

Knjaževac je sa Beogradom povezan sa više direktnih autobuskih linija. Od Beograda je udaljen oko 300 km. Do Knjaževca se može doći i automobilom međunarodnim putem E 75 od Beograda do Niša, pa magistralnim putem preko Svrljiga, ili preko Zaječara ili preko Soko banje.

Autobuska stanica Knjaževac, 019/733 027 i 019/731 437
Autobuska stanica Beograd, Železnička 4, 011/636 299

Informacije o smeštaju pogledajte ovde

Turističke informacije
Turistička organizacija opštine Knjaževac
Miloša Obilića 1, 19350 Knjaževac
019/731 623

Aleksandrovac Vinarija Ivanović, Vinarska kuća Miljković, Podrum Botunjac, Vinska kuća Minić, Podrum Radenković

Knjaževac Vinarija Jović, Vinarija Jović, Podrum Isakov, Podrum Živković, Podrum Jeremić

Negotin Vinarija Vukašinović, Vino Grade, Podrum Ivanović, Podrum Bogdanović

Smederevo Godomin, Mali podrum Radovanović, Podrum Gitarić

Oplenac Staro vino, Vožd, Jezero, Breza, Aleksandar

Beograd Navip, Emporio, Esencijal, Podrum Pehar, Galerija vina Vitis

Vršac Vršački vinogradi, Podrum Stojšić, Podrum Krstov, Vinarija Vinik, Podrum Nedin

Sremski Karlovci Vinum, Podrum Kiš ,Podrum Dulka, Podrum Roša , Podrum Kosović, Podrum Bajilo, Podrum Benišek, Podrum Došen, Podrum Živanović, Podrum Merc, Vinoteka Medijana, Vinarija,Todorov, Vinoprodukt, Podrum Kuzmanović, Vinarija Kovačević, Fruškogorski podrum

Palić Podrum Palić, Vinarija Čoka, Vinski dvor, Vinum Lodi, Vindulo, Podrum Varkulja