Ostale fotografije

Ikona u 21. veku

Izložbu koja predstavlja savremeno stvaralaštvo ikonopisaca Srpske pravoslavne crkve, organizuje Hrišćanski kulturni centar, sa blagoslovom Njegove svetosti patrijarha srpskog gospodina Pavla. 

U ime patrijarha, izložbu će otvoriti Njegovo visokopreosveštenstvo arhiepiskop cetinjski i mitropolit crnogorsko-primorski gospodin Amfilohije.
 
Ukupno je predstavljeno preko 110 ikona, slikanih u svim tehnikama i formatima, od minijature, preko ikone na drvetu i platnu, do ručnog veza. 

Izložene radove možemo podeliti u dve grupe:
a) ikone nastale u manastirskim ikonografskim radionicama;
b) dela individualnih ikonopisaca, odabrana na konkursu na koji se prijavilo preko 180 ikonografa, od kojih je žiri odabrao radove oko 60 umetnika. 

Najveći broj ikonopisaca usmeren je ka obnovi i interpretaciji bogatog srednjovekovnog umetničkog nasleđa, dok manji broj stvaralaca unosi savremeniji likovni jezik u svet ikone, ostajući unutar iznenađujuće širokog, kanonima naznačenog likovnog prostora umetnosti Pravoslavne Crkve.

Katalog izložbe (PDF format, 4Mb) može se preuzeti sa sajta Hrišćanskog kulturnog centra (HKC) www.ccc.org.yu 

Direktor HKC je protojerej prof. dr Radovan Bigović, a predsednik žirija protojerej-stavrofor dr Vladimir Vukašinović. 

David Perović
Posle ognja, šapat blagog lahora
(3 Knjiga carstava 19, 11-12)

Ikona je predstava preobraženog istorijskog sveta i svega što se u njemu nalazi, uključujući poslednji cvet i poslednju travku. Oči ikonopisca ne gledaju sadržaj svoje teme drukčije do u blagodati; one ne vide istoriju drukčije do u faktima i činjenicama stvaranja i spasenja, ali prožetim znamenjima eshatologije. Do etosa ikone ne dolazi se pomoću teoretskih teologumenona, recimo, onoga o eko-etici i bio-etici, već putem hristološkog dogmata u formi tumačenja Jevanđelja o novoj tvari, Novom nebu i Novoj zemlji. Odnosno, o punoći Božanstva prisutnog u Hristovom Telu i u skladu s tim, i o plodovima projave njegovih blagodatnih sila. Drukčije ikonografsko viđenje neće biti ništa drugo do eksperimentalni pokušaj preslikavanja, precrtavanja ili prevođenja ikonografskih kanona i teologumenona na jezik književnosti. Primera doslovnog precrtavanja ili kopiranja bogoslovskog teoretskog teologumenona s teologumenona slikarskog imamo napretek u modernom ikonoslikarstvu i freskoslikarstvu. Međutim, ako su primeri takve ikonografije neprihvatljivi — jer po našem rasuđivanju, oni ne dosežu cilj, a cilj je sami etos ikone i freske — samo religijsko slikarstvo, međutim, ima smisla. Ono je po duhu nalik hrišćanskoj književnosti, recimo, Fjodora Dostojevskog, Aleksandrosa Papadijamantisa i Aleksandrosa (Andronikosa) Moraitidisa. 

(...)

I danas, kao kroz vekove, svaka pretenzija slikara odmerava se naglaskom na apofatici, čime se ona onda i umerava; i opet, slikar se njoj zavetuje podvizavanjem u pravoslavlju, molitvi i postu, smirenju, dobrodetelji i ljubavi, sozercanju i ispovedanju vere. Samo tako i samo tada slikar može biti siguran da slikarska tajna nije ostala u potpunoj neizrecivosti i neizrečenosti; odnosno, on može biti siguran da se o njoj ipak govorilo, zato što to sama istorija spasonosnih akata zahteva i omogućuje. Prema tome, o tajni se i te kako govorilo, i i te kako se govori, ali bogodoličnim jezikom. Trezvenje i neambicioznost u slikarevom apofatizovanom iskazu ili katafazi su najzreliji plodovi njegovog podvižništva, čime su onda oni i trajna ograda od iluzionističkog quidditas-a. Ali, oni su istovremeno i ograda od umetnikove relativizacije samoga quidditas-a, samoga Otkrivenja o Logosu, Ovaploćenja Logosa i Jevanđelja Suštoga Gospoda Isusa Hrista. A umetničko otkrivenje i svedočanstvo?! Oni nailaze tek nakon vatrometa boja, pa zatim nakon ognja, — uvek kao šapat blagoga lahora, kao stvarni i čujni šapat njegov (3 Knj. Carstava 19, 11-12).