rka ka moru Trka ka moru je ime jednog razdoblja Prvog svetskog rata, kada su dve strane, koje su ušle u rovovski rat neprekidno pokušavale da jedna drugu izmanevriše i zaobiđe sa strane. Ti manevri na severnom krilu doveli su do širenja linije fronta na sever do Severnog mora. Trka ka moru je započeta u septembru 1914. na švajcarskoj granici, a završila se na Severnom moru kada je 22.novembra prestala ofanziva kod Ipra. Tokom bitaka u Pikardiji, Artoa i Flandriji nijedna strana nije došla u prednost, a ponovljaju se pokušaji da se nađu otvoreni bokovi neprijatelja, sve dok linija fronta nije došla do mora. Ta trka do mora je samo izraz, iako to nije bila trka, nego pokreti kao rezultat neuspelih manevara zaobilaženja sa boka, pomoću kojih bi se neprijatelj napadao odostraga. Rat se posle toga uglavnom pretvorio u rovovski rat. Posle bitke kod Marne Posle Prve bitke na Marni i pobede saveznika usledila je saveznička kontraofanziva i Prva bitka na Eni, koja je završila neodlučeno. Tom bitkom kod Ene na tom području se učvrstila linija fronta. Zbog toga su neprijateljske strane počele tražiti način da se izmanevriše i napadne sa strane protivnik. I jedna i druga strana su koristile železnicu za najbrži prevoz vojske. Francuzima je bila dostupna železnica kroz Amijen, a Nemcima preko Lila. Francuska 10. armija sakupljala se u Amijenu od sredine septembra, a 25. septembra je započela sa kretanjem prema istoku. Nemačka 6. armija dosegla je Bapom 26. septembra, a napredovala je do Tipvala 27. septembra. Tu će se dve godine kasnije 1916. odvijati bitka na Somi. Nemački cilj je bio da idu zapadno prema Lamanšu i da: zauzmu industrijske i poljoprivredne regije severne Francuske, da odseku snabdevanje Britanskom ekspedicionom korpusu i da izoluju Belgiju. osvoje Flandriju pomoću šest od 11 nemačkih konjičkih divizija, koje bi pomele Flandriju sve do obale. Međutim od 1. oktobra do 6. oktobra Francuzi pod Ferdinandom Fošom su zaustavili ofanzivu nemačke 6. armije severno od Some. Nemačka konjica je bila zaustavljena blizu Lila posle sukoba sa francuskim 22. korpusom. Jedina praznina, koja je ostala je bila u Flandriji, sa Belgijancima, koji su se nalazili kod Isera na severu i sa Francuzima, koji su se nalazili u Pikardiji na jugu. Bitka kod Ipra i poplava dela Belgije Pažnja se okrenula na Artoa i Flandriju, gde je Britanski ekspedicioni korpus započeo da se raspoređuje sa namerom da skrati linije snabdevanja kroz Bulonj sir Mer i Kale. U regiji Artoa formirala se linija bitkom kod Base izmeću 12. oktobra i 27. oktobra. Britanci su držali Aras, a Nemci Lens. U Flandriji Nemci su malom jedinicom zauzeli Ipr 3. oktobra, a britanska 7. divizija je zauzela Ipr 14. oktobra. Britanci su planirali da napreduju cestom do Menina, ali zaustavila ih je nadmoćnija nemačka vojska. Belgijski kralj Albert I naredio je da se morem poplavi deo Belgije otvaranjem zaštitnih brana u Nivportu na reci Iser. Poplavljeni deo je bio širok i do kilometar, a protezao se do Diksmidea. Nemci su posle toga skoncentrisali snage da se probiju kod Ipra. Započela je Prva bitka kod Ipra. Nemački napad je počeo 21. oktobra. Borbe su se odužile do kasnog novembra. Iako su britanske snage bile jako i opasno razvučene Nemci nisu uspeli u prodoru. Trka ka moru se zaustavila 22.novembra kada je prestala ofanziva kod Ipra. Zapadni front je još uvek imao rupa gde nije bila uspostavljena linija fronta. Na Vogezima linija fronta je uspostavljena tek početkom 1915.

Kavkaski pohod Deo Prvog svetskog rata Granica ruskog napredovanja u Anadoliji Vreme: Lokacija: Istočna Anadolija Rezultat: Sporazum u Brest-Litovsku Sporazum u Batumiju Podela Otomanskog carstva Sukobljene strane Otomansko carstvo Rusija D. R. Jermenija Zapovednici I. Voroncov-Daškov Nikolaj Jurevič Andranik Ozanijan Drastamat Kanajan Garegin Nideh Enver Paša Vehip Paša Kerim Paša Mustafa Kemal Kres fon Kresenštajn Kavkaski pohod ili Kavkaski front je predstavljao seriju bitaka između Carske Rusije i Otomanskog carstva u Prvom svetskom ratu od 1914. do 1918. Rani ruski uspesi na tome frontu zaustavljeni su zbog Oktobarske revolucije i Ruskog građanskog rata. Posle toga je Turska povratila sve teritorije, koje je pre toga izgubila i još više od toga. 1914. - Katastrofalni poraz turske vojske Glavni cilj otomanske vlade je bio da povrati teritorije izgubljene u Rusko-turskom ratu (1877. - 1878.). Ministar rata Enver Paša nije poslušao savete nemačkih savetnika, pa je mesec dana nakon objave rata započeo rat protiv Rusije. Enver Paša je lično komandovao turskom 3. armijom, koju je vodio u bitku protiv Rusije na Kavkazu. Bila je to velika armija (između 100.000 i 190.000 ljudi), ali turska vojska je bila loše opremljena za zimsko ratovanje. Ruska vojska je u početku imala 100.000 vojnika pod nominalnom komandom generala Ilariona Voroncova-Daškova. Pravi komandant je bio Nikolaj Judenič, najbolji ruski general Prvog svetskog rata. Zbog poraza u bitkama na Istočnom frontu Rusi su prekomandovali mnogo vojske sa Kavkaza na Istočni front. Ostalo je samo 60.000 vojnika na Kavkazu. Jermeni unutar Otomanskog carstva su podržavali Ruse. Voroncov je planirao da povuče rusku vojsku u Kars, ali Judenič ga nije poslušao, nego je ostao u Sarikamišu. U bici kod Sarikamiša (29. decembar 1914. -2. januar 1915.) turska vojska je pretrpela teški poraz, pa se povukla u neredu. Ostalo je samo 18.000 živih turskih vojnika. Enver Paša je zbog toga poraza dao predao komandu nad vojskom, a Jermene je optužio za poraz. Već u februaru je naredio da se razoružaju svi Jermeni u turskoj vojsci. Poslati su u radne logore, gde su pobijeni. Time je započeo genocid nad Jermenima. U isto vreme kada je vojska Envera Paše je krenula prema Karsu i u susret katastrofi kod Sarikamiša, mala otomanska vojska se kretala od jezera Van prema Persiji. Suočivši se sa malim otporom okupirali su Tabriz. I Rusi i Britanci su poslali vojsku u severnu Persiju i odatle su isterali tu tursku vojsku.

Jakov I., kralj Engleske Jakov I. (Edinburgh, Škotska, 19. lipnja 1566. – Dvorac Theobalds, Engleska, 27. ožujka 1625., engleski, škotski i irski kralj. Prvi je kralj iz dinastije Stuart. Jakov je bio uspješan škotski vladar ali je vladajući u Engleskoj doživio poteškoće. Zbog svoje sklonosti samovlasti i dovođenju na dvor svojih miljenika, sa kojima je imao vrlo intimne odnose, a zbog čega se sumnjalo da je homoseksualac Jakov je bio prilično nepopularan engleski vladar. Zbog svoje nesposobnosti u upravljanju financijama dolazio je tijekom vladavine u sukobe sa parlamentom i stvorio temelje za građanski rat koji je nastupio tijekom vladavine njegova sina Karla I. Tijekom njegove vladavine vlast je bila relativno stabilna, a vjerska politika do 1605. godine tolerantna. Bio je jedan od najintelektualnijih engleskih vladara koji je nastavio tolerantnu Elizabetinu politiku u znanosti i umjetnosti. Sam Jakov je bio nadaren znanstvenik te je i sam napisao mnoga znanstvena djela. U šali su mu dali epitet «najmudrija budala u kršćanskom svijetu». Djetinjstvo i vrijeme do vladavine u Škotskoj Jakov je bio sin jedinac škotske kraljice Marije I. i njezinog drugog supruga, Henryja Stuarta, vojvode od Albanyja, znanog kao Lord Darnley. Bio je praunuk Margarete Tudor, sestre engleskog kralja Henrika VIII.. Rodio se 19. lipnja 1566 u dvorcu Edinburgh i kao jedini Marijin sin postao je i zakoniti nasljednik škotske krune. Puno ime mu je Karlo Jakov, u čast njegovom kumu francuskom kralju Karlu IX.. Jakovljeva majka Marija I. i njezin suprug bili su katolici te su se tijekom vladavine suočili sa ustankom protestanatskog plemstva. Tijekom ustanka Jakovljev otac Lord Darnley udružio se sa buntovnicima te ubio Marijinog osobnog tajnika Davida Rizzia. Jakovljev otac Lord Darnley bio je ubijen 10. veljače 1567. u Edinburghu, vjerojatno iz osvete zbog smrti kraljičinog tajnika Rizzia. Jakovljeva majka Marija ubrzo se u svibnju 1567. udala za Jamesa Hepburna, grofa od Bothwella koji je bio pod sumnjom da je počinio ubojstvo Jakovljeva oca. Nju je to učinilo krajnje nepopularnom pa su je protestantske pristalice u mjesecu lipnju 1567. zarobili i zatočili. U zatočeništvu je Marija I. bila 24. srpnja 1567. prisiljena abdicirati u korist Jakova koji je u to vrijeme još bio jednogodišnje dijete. Jakov je u Stirlingu okrunjen kao škotski kralj Jakov VI. 29. srpnja 1567. u dobi od 13 mjeseci. Jakovljeva majka Marija bila je 19. svibnja 1568. prisiljena napustiti Škotsku i izbjeći u Englesku gdje je ju je engleska kraljica Elizabeta I. ubrzo dala zatočiti. Kasnije, nakon osamnest godina od zatočenja Marija je zbog sudjelovanja u zavjeri Babington koja je htjela srušiti Elizabetu I. osuđena zbog izdaje i 8. veljače 1587. na osobito okrutan način pogubljena odrubljivanjem glave. Kako je Marijinom abdikacijom pobijedilo protestantsko plemstvo, Jakov je odrastao i odgajan je u protestantskom duhu. Tijekom Jakovljevog djetinjstva i mladosti Škotskom je u njegovo ime vladalo nekoliko regenata. Za njegovo obrazovanje bio je zadužen škotski povjesničar i pjesnik George Buchanan uz kojega je Jakov stekao izvrsno obrazovanje. Vladavina u Škotskoj Kada je posljednji Jakovljev regent Lord Morton bio 1581. ubijen, Jakov je sam, sa petnaest godina, preuzeo vlast. Tijekom samostalne vladavine u Škotskoj najveći izazov mu je bio ustanak katoličkog plemstva 1588. godine. On je doveo do jačanja protestantske Škotske crkve ali i do tolerantnog odnosa prema katoličkim buntovnicima budući da se Jakov bojao izazivanja mogućih vjerskih sukoba u susjednoj Engleskoj u kojoj je Elizabeta I. vodila tolerantnu vjersku politiku. 1600. godine formirana je od strane grofa Gowriea katolička zavjera protiv Jakova, no zavjera je završila neuspješno pa su zavjerenici smaknuti.

Istorija Grenlanda Grenland (grenl. Kalaallit Nunaat; dan. Grønland) je teritorija Kraljevine Danske sa sopstvenom upravom. Iako su postojale izvesne naseobine Eskima još u praistoriji (sa Grenlanda potiče nekoliko paleoeskimskih kultura, od kojih je najpoznatija ranodorsetska), njegova negostoljubiva klima učinila je da ovo ostrvo postane nenaseljeno oko 200-te g., kada je iščezla ranodorsetska kultura. Iz tog razloga Grenland je Evropljanima ostao nepoznat sve do kraja 10. veka (verovatno 982. g.), kada ga je otkrio i istražio Erik Crveni, Islanđanin - norveški prognanik i otac Lejfa Eriksona. Upravo pod njegovim vođstvom je bio organizovan veći broj naselja, koja ipak nisu bila dugog veka. Razlog tome bilo je, najverovatnije, malo ledeno doba koje je oko 15. veka, glađu izmorilo, sve islandske naseljenike. Skoro ceo vek nije postojao nikakav kontakt sa Grenlandom, da bi tek 1585. g., sa intenziviranjem potrage za Severozapadnim prolazom, on bio ponovo "otkriven". To je učinio engleski moreplovac Džon Dejvis. On je, ponovo, u potpunosti, istražio Grenland zajedno sa Henrijem Hadsonom i Viljemom Bafinom. Tada je, prvi put, urađena detaljna karta zapadnog Grenlanda. Danska vlast Država Danska (tačnije unija Danska-Norveška) je svoju vlast uspostavila 1721. g. tako što je norveški misionar Hans Egede osnovao misiju u Godthåb-u (današnji Nuuk, glavni grad Nuk), čime je praktično ova unija položila pravo na teritoriju Grenlanda. Raspadom unije između Danske i Norveške, sporazumom u Kilu 1814. g., počela su sporenja za pravo na Grenland između ove dve zemlje. Takođe su i Amerikanci polagali izvesna prava na Grenland, zahvaljujući istraživanjima Roberta Edvina Perija, ali je problem sa njima razrešen prilikom američke kupovine Devičanskih ostrva od Danske 1917. g. Što se tiče prava Norveške, situacija nije bila rešena baš toliko lako. Maja 1921. g. Danska je proglasila Grenland za teritoriju u njenom potpunom vlasništvu, kako bi mogla nesmetano da protera norveške lovce i ribare. To je navelo grupu norveških lovaca da jedan deo istočne obale proglase norveškom teritorijom, što je, 1931. g., priznala i norveška vlada. Danska se žalila Međunarodnom sudu pravde u Hagu, koji je 1933. g. presudio u njenu korist i norvešku okupaciju proglasio protivpravnom.

Jovan Radović Jovan Radović (28. oktobar 1891, Bare, Donja Morača - 15. novembar 1918. Sarajevo), nacionalni radnik, četnički vojvoda i junak. Osnovnu školu je završio u mestu rođenja, a gimnaziju u Beogradu. Studije je završio u Lajpcigu u predvečerje Prvog svetskog rata 1914. godine, odakle je prebegao, preko Rusije, u rodnu Crnu Goru. Po kapitulaciji Crne Gore odmetnuo se,zajedno sa bratom Savom,u planine.Uskoro je uspeo da se prebaci u Srbiju, gde je bio jedan od najzaslužnijih figura Topličkog ustanka: Bio je poliglota, odličan govornik i organizator. Prilikom oslobađanja Crne Gore, u poznu jesen 1918. godine, Radović je zastupao bolesnog vojvodu Kostu Milovanovića Pećanca, pa je sa topličkim i crnogorskim četnicima opkolio (20. oktobar 1918.) Nikšić i prinudio na predaju Austro-ugarske trupe (86 oficira ,30 kadeta i 3.000 vojnika). Jovan Radović je pripadao omladinskom pokretu koji su predvodili Marko Daković i Lazar Damnjanović. Njegova misteriozna smrt u Sarajevu bila je povod krvavog razračunavanja između porodica Radović i Medenica Dožić, jer su Radovići sumnjali daj je Jovan otrovan od strane pristalica kralja Nikole.